روغن آب صابون نوعی سیال است که با نام های مختلف روغن خنک کننده، روغن برش و یا امولسیون برش هم شناخته می شود. این ماده سیال برای روان کاری و خنک سازی طی فرآیند های ماشین کاری، فلز کاری، برش کاری، تراشکاری، فرزکاری، و غیره به کار گرفته می شود تا هم سطح محیط کار را خنک کند، هم اینکه خاصیت روان کنندگی داشته و باعث می شود که ابزارهای مورد استفاده و فلزی که بر روی آن کار می شود، دچار زنگ زدگی، خوردگی، و ترک خوردگی و شکستگی نشوند. این امر به معنای افزایش عمر ابزارآلات مورد استفاده و بهینه سازی محصول نهایی می شود.

روغن آب صابون تراشکاری دارای اشکال و انواع مختلفی است که باعث می شود انتخاب روغنی که دارای خواص مناسب برای کار شما باشد، تبدیل به فرآیند و امر پیچیده ای شود. در این نوشته قصد داریم معرفی مختصری از انواع آب صابون تراشکاری داشته باشیم، کاربردها، مزایا، معایب و عوامل مهم برای انتخاب هر نوع را بیان کنیم.

دستگاه های کولانت آب صابون

سه روش اصلی وجود دارد که می توان از طریق آنها سیال روغن آب صابون را به سطح کار و منطقه برش وارد کرد. رایج ترین روش روشی است که با نام سیل شناخته می شود و طی آن کل منطقه برش و سطح کار با مقدار مشخصی از روغن حل شونده پوشش داده می شود.

روش دیگر استفاده از روش Through Spindle Cooling (TSC) است که معمولا در دستگاه های CNC به کار برده می شود. در این روش روغن آب صابون از طریق اسپیندل به ابزار برش و در نتیجه سطح کار اسپری می شود. این روش باعث می شود که میزان خنک شدن ابزارها و سطح کار بیشتر شود، ضمن اینکه راحت تر می توان تراشه ها را تخلیه کرد و در نتیجه زمان چرخه استفاده از دستگاه کاهش پیدا کرده و عمر آن افزایش می یابد.

و در نهایت روش سوم که روش MQL یا استفاده از حداقل میزان روان کننده است که طی آن با استفاده از یک اسپری سبک حاوی مخلوط روغن / هوا، روغن حل شونده را بر روی سطح کار اسپری می کنند. این روش نسبت به سایر روش ها باعث ایجاد کمترین مقدار خنک کنندگی می شود و برای همین اصلا برای ماشین کاری ها و تراشکاری های سنگین با حجم های زیاد مناسب نیست.

انواع روغن های برش و کاربرد آنها

روغن های خالص  و غیر قابل امتزاج

روغن های خالص از نوع روغن های نفتی یا گیاهی هستند که برای بهینه سازی عملکردشان، برخی عناصر را به آنها اضافه می کنند. معمولا این نوع روغن ها، بالاترین مقدار روان کنندگی را دارند و به خوبی فلزات مورد استفاده را در برابر زنگ زدگی یا خوردگی محافظت می کنند و  باعث افزایش پایداری آنها می شوند. البته باید توجه داشت که این نوع روغن ها کمترین مقدار خنک کنندگی  را دارند.

نکته مهم درباره روغن های برش خالص، نامحلول بودن آنها در آب است. از این مدل روغن ها باید همواره به خوبی مراقبت کرد تا تمیز باقی بمانند چون تمایل زیادی به ایجاد بخار دارند که اگر در هنگام استفاده مراقبت های ایمنی انجام نگیرد، خطر آتش سوزی دارند.

مهم ترین کاربردهایی که می توان برای روغن خالص در نظر گرفت، استفاده در روش MQL، استفاده در عملیات های ماشین کاری سنگین، فرزکاری، تراشکاری، سنگ زنی و غیره می باشد.

روغن آب صابون

روغن آب صابون، نوعی روغن حل شونده در آب است که باعث ایجاد امولسیون می شود. این نوع آب صابون تراشکاری می تواند سطح وسیعی را پوشش دهد، ظرفیت روان کاری آن بالاست و به اندازه کافی می تواند محیط کار را خنک کند. همین امر باعث می شود که این نوع روغن آب صابون برای برش های سنگین کاملا مناسب باشد. باید توجه داشت که در این نوع روغن حل شونده، حتی اگر به دلایل مختلف مثل ورود تراشه های ماشین کاری یا هر نوع ماده ای که امکان ورود به مخزن را داشته باشد، آب صابون دچار آلودگی شود، باز هم هرگز ماهیت خود را از دست نمی دهد و خواص آن ثابت باقی می ماند.

روغن حل شونده در آب را معمولا می توان برای هر نوع ماشین کاری و فلز کاری به کار برد، اما باید توجه داشت که این نوع آب صابون به شدت مستعد بروز مشکلاتی است که می توانند بر اثر ورود باکتری ها به آن رخ دهند. البته استفاده از آنها بسیار مقرون به صرفه است، چون از ارزان ترین و پرمصرف ترین انواع روغن های حل شونده در آب هستند.

انواع آب صابون نیمه سینتتیک

آب صابون نیمه سینتتیک معمولا ترکیبی از روغن های سینتتیک و روغن آب صابون هستند و البته خواص و قیمت آنها نیز حد وسط این دو ماده است. به همین دلیل است که می توان گفت این نوع روغن آب صابون یکی از بهترین راه حل ها برای روان کنندگی سطح کار و خنک کردن آن می باشد. نکته مهم درباره این نوع آب صابون تراشکاری آن است که می توان ترکیبات شیمیایی آن را بسته به موقعیت ها و فرآیندهای مختلف تنظیم کرد و به این ترتیب مقاومت این نوع روغن در برابر انواع باکتری ها را افزایش داد.

روغن آب صابون سینتتیک

روغن های سینتتیک از اساس از روغن های نفتی یا معدنی به وجود نمی آیند، بلکه ترکیب اصلی آنها مواد آلی و معدنی قلیایی است. این نوع روغن حل شونده چه به صورت ترکیب با آب و رقیق شدگی و چه به صورت خالص و بدون رقیق شدگی بهترین نوع عملکرد را دارند. روغن حل شونده سینتتیک معمولا بیشترین میزان مقاومت در برابر باکتری ها را داشته و از نظر خنک کنندگی نیز دارای بیشتری میزان ظرفیت است. به همین دلیل است که از چنین روان کننده هایی در انواع دستگاه های CNC، ماشین های تراشکاری و غیره استفاده می کنند. این نوع ماده باعث می شود که عملکرد فلز کاری به بهترین شکل ممکن انجام شود و عمر ابزارهای مورد استفاده نیز افزایش پیدا کند.

البته بسیار مهم است که بدانیم این نوع روغن حل شونده گران ترین نوع روغن آب صابون موجود در بازار است. این نوع سیالات بیشترین نیاز را به مراقبت، نگهداری و اصلاح دارند تا حدی که باید کیفیت آب مورد استفاده را نیز بررسی کرد. نکته بسیار مهم دیگر در مورد این نوع روغن ها آن است که چون از پایه روغن معدنی در چنین مدل هایی از آب صابون تراشکاری استفاده نمی شود، در نتیجه نمی تواند از خوردگی ابزارآلات و فلزات موجود در سطح کار جلوگیری کند.

سایر عوامل مهم در انتخاب آب صابون تراشکاری

اولین عامل مهم برای انتخاب روغن حل شونده مناسب، ایمنی آن است. جابجا کردن و استفاده از سیالات برش خطرات بالقوه ای از نظر سلامتی برای کارگران دارد و  به همین دلیل باید نکات ایمنی را رعایت کرد.

عامل بعدی که باید در نظر داشت، آلودگی روغن آب صابون است که می تواند دلایل گوناگونی داشته باشد. روغن هیدرولیک و روغن روان کننده ای که برای روان تر عمل کردن دستگاه و مخزن استفاده می شود، می تواند با این سیال مخلوط شود. نحوه مخلوط شدن و نیز جداسازی این روغن ها می تواند متفاوت باشد. در برخی موارد می تواند از فیلترهای مناسب استفاده کرد. توجه داشته باشید که آلودگی باعث می شود تعادل PH به هم خورده، باکتری ها بیشتر و سریع تر رشد کنند.

از طرف دیگر باید غلظت امولسیون، کیفیت آبی که برای مخلوط شدن با آن استفاده می شود و نحوه استفاده از آن را نیز در نظر گرفت. عوامل محیطی نیز از دیگر عواملی هستند که می توانند به شدت بر روی استفاده از روغن حل شونده تاثیرگذار باشند.

آب صابون تراشکاری اصطلاحی است برای معرفی کردن مایع خنک کننده ای که در هنگام کار با فلزات بر روی سطح کار از آن استفاده می شود. این ماده شیمیایی نیز با وجود پایداری نسبتا بالایی که نسبت به تغییرات شیمیایی و محیطی دارد، مانند سایر انواع مواد شیمیایی باید در شرایطی خاص نگهداری شده و با انجام مداوم برخی تست ها و آزمایش ها مطمئن شد که خواص خود را حفظ کرده است. در این نوشته به بیان برخی از این روش ها می پردازیم.

5 - محتوای نیترات آب صابون تراشکاری

منشاء اصلی نیتریت، نیترات موجود در آب است و به همین خاطر است که باید مدام مورد بررسی قرار بگیرد. برای این تست کردن، می توان از نوارهای تست استفاده کرد. طبق مقرراتی که برای آب آشامیدنی تنظیم شده اند، حداکثر مقدار نیتراتی که وجود آن در آب مجاز است، 50 ppm است. به عنوان یک قاعده نیز غلظت نیترات معمولا بین 10 تا 20 ppm می باشد. البته این امکان وجود دارد که غلظت های فوق العاده بیشتری هم در آب مربوط به مناطق کشاورزی پیدا شود. دقت کنید که نیازی نیست حتما به صورت هفتگی بر غلظت نیترات نظارت شود، اما توصیه ما این است که به صورت معمول بررسی شده و یا اینکه دست کم، میزان نیترات موجود در آب، توسط تامین کننده محلی آب تایید و مستند شود.

علاوه بر بررسی و نظارت ساده ای که به وسیله نوارهای تست و بصری انجام می گیرد، امکانی هم وجود دارد که می توان به وسیله سیستمی که Reflectoquant نامیده می شود، نوارهای تست را به صورت خودکار بررسی کرده و خواند. اگر تعداد زیادی دستگاه در محل وجود داشته باشند که مخزن هر کدام به صورت جداگانه باید پر از آب صابون تراشکاری شده و یکی یکی مورد بررسی قرار بگیرند، این گزینه بسیار مناسب و قابل توجه است.

6- سختی آب

یکی دیگر از بررسی هایی که می توان بر روی آب صابون تراشکاری انجام داده تا از حفظ ترکیبات آن مطمئن شده و بتوان آن را در بهترین شرایط ممکن نگهداری کرد، آزمایش سختی آب است. نکته مهم این است که انجام این آزمایش اجباری نیست، مخصوصا اگر دستگاه های مورد نظر را باید به صورت جداگانه و یکی یکی پر کرد و البته حجم هر کدام از آنها نیز بسیار زیاد است.

به هر حال اگر آبی که قرار است با روغن حل شونده مخلوط شود، آب چاه باشد، بهتر است که سختی آن بررسی شود. البته باید توجه داشته باشید که می توانید در این مورد هم از نوارهای تستی استفاده کنید که هم کار کردن با آنها ساده و راحت است و هم اینکه کاملا مقرون به صرفه و اقتصادی هستند.

قبل از هر چیز در نظر داشته باشید که اگر میزان سختی آب بسیار بالا باشد، می تواند به خاطر تلفات زیاد ناشی از تبخیر باشد. نکته اینجاست که اثری که سختی آب بر روی پایداری امولسیون روغن آب صابون تراشکاری می گذارد، در حال حاضر برای اکثر روغن های حل شونده موجود در بازار اهمیت چندانی ندارد و در واقع سختی آب نمی تواند بر روی از بین رفتن خواص اصلی آب صابون تراشکاری اثرگذار باشد. مسئله اینجاست که اگر سختی آب زیاد باشد، باعث ایجاد رسوباتی می شود و این رسوبات بر روی عملکرد دستگاه ها و ماشین آلات فلزکاری و تراشکاری اثر می گذارند. در نتیجه کاربران مجبور می شوند هزینه های اضافی فوق العاده زیادی را برای تمیز کردن دستگاه ها متحمل شوند.

از طرف دیگر اگر میزان سختی آب بیش از حد باشد، مطمئنا بر عمر مفید امولسیون آب صابون تراشکاری به شدت اثر منفی خواهد داشت. در واقع سختی آب می تواند باعث زنگ زدگی دستگاه ها شود، در حالی که یکی از اصلی ترین و مهم ترین خواص روغن آب صابون ضد زنگ زدگی بودن آن است.

نکته اینجاست که می توان با بررسی میزان سختی آب و اصلاح آن به وسیله افزودن آب های غیر معدنی به امولسیون روغن حل شونده، باعث رفع این ایراد شده، عمر مفید آب صابون تراشکاری را افزایش داده و در نتیجه از تحمیل هزینه های گزاف جلوگیری کرد.

طرح نظارت بر روغن آب صابون و مستندسازی آن

با توجه به استاندارد آلمانی BGR/GUV-R 143، هر زمان که سیال آب صابون تراشکاری با آب مخلوط می شود، باید بلافاصله طرح نظارتی را راه اندازی کرده و کاملا آن را رعایت کرده تا بتوان در هر زمان که لازم شد بررسی مورد نیاز را انجام داد.

این نوع طرح ها باید شامل انواع پارامترهای ضروری، روش های آزمایش و بررسی مفید و قابل استفاده، تعیین فواصل انجام آزمایش ها، انجام اقدامات لازم و در صورت امکان، اطلاعات مربوط به روغن آب صابون تراشکاری باشند.

در چنین طرح هایی همه اسناد و مدارک و تعهدات مربوط به داده های نظارتی خیلی راحت در محل دستگاه ثبت و ضبط می شوند. با استفاده از چنین طرح ها و اطلاعات و داده هایی می توان به راحتی میزان تغییراتی که در مقادیر اندازه گیری شده را بررسی کرده و شرایط امولسیون را فقط با یک نگاه شناسایی کرده و متوجه آن شد. همچنین می توان با استفاده از نرم افزارهای مرتبط، به راحتی امکان نظارت و مدیریت و البته ارائه منظم داده ها را فراهم آورد. معمولا چنین برنامه هایی از سوی تامین کننده آب صابون تراشکاری به عنوان خدمات جانبی ارائه می شوند. البته نباید از یاد برد که ثبت و ضبط نتایج و نیز اقداماتی که برای اصلاح آنها را می گیرد را حداقل طی سه سال اخیر انجام داده و داده های این سه سال را نگهداری کند.

روغن های برش غیر قابل امتزاج با آب

انواع روغن های آب صابون غیر قابل امتزاج و قابل امتزاج با آب با استفاده از روغن های معدنی غیر معطر، روغن های سفید، روغن های سنتتیک و یا روغن های سنتتیک تجدیدپذیر فرموله و تولید می شوند. افزودنی هایی که به صورت انتخابی به این روغن ها اضافه می شوند، مثل عوامل محافظت در برابر خوردگی، عوامل ضد بخار، افزودنی های EP و AW، امولسیفایرها و یا عوامل مرطوب کننده همگی برای بهینه سازی ویژگی های مایع آب صابون مورد استفاده به کار گرفته می شوند.

روغن های غیر قابل امتزاج با آب که با نام روغن برش یا روغن خالص هم شناخته می شوند، درست برعکس انواع روغن آب صابون تراشکاری که قابلیت مخلوط شدن با آب را دارند، عمر مفید تقریبا نامحدودی دارند. به این معنا که به خاطر عدم ترکیب شدن با آب، می توانند تا مدت بسیار طولانی، همه خواص و ویژگی های خود را حفظ کنند. در واقع چون در این نوع روغن های برش، خبری از آب نیست، پس امکان رخ دادن آلودگی باکتریایی هم وجود ندارد.

اما باید نکات بسیار مهمی را در خصوص آنها به یاد داشت. برای مثال باید دانست که توصیه می شود دمای مخزنی که روغن های برش خالص در آنها نگهداری می شوند، کمتر از 30 درجه سانتی گراد باشد و البته اگر دما از این حد بیشتر شد، هرگز نباید اجازه داد بیشتر از 40 درجه سانتی گراد شود.

از طرف دیگر باید به صورت مداوم همه آلاینده های جامد فیلتر شوند تا روغن برش همچنان خالص و بدون آلودگی باقی بماند.

از جمله مهم ترین اشکالاتی که روغن های برش خالص دارند، آن است که ممکن است با روغن های هیدرولیک و روغن های نساجی مخلوط شوند و البته در چنین حالتی جدا کردن آنها غیر ممکن است. برای مقابله کردن با چنین مشکلی توصیه می شود که از خانواده های روغن های آب صابون یا از روغن های چند کار استفاده شود.

آب صابون تراشکاری اصطلاحی است که به وسیله آن ماده سیالی را معرفی می کنند که در حین انجام امور مربوط به فلزات، نظیر انواع ماشین کاری، تراشکاری، اره کاری، فرز کاری و غیره باعث می شود محیط کار خنک شود. برای نگهداری این ماده سیال و استفاده از آن لازم است برخی آزمایشات در محل انجام شوند که یکی از آنها نظارت بصری است. به این معنا که با چک کردن مایع سیال روغن آب صابون در محل، مطمئن می شوند که ظاهر آن دچار تغییر نشده است و به این ترتیب خواص خود را حفظ کرده است. در این نوشته به برخی روش های دیگر می پردازیم.

2 - اندازه گیری مقدار PH

برای اینکه نظارت بر روی آب صابون تراشکاری به درستی انجام شود، حداقل هفته ای یک بار باید میزان PH را اندازه گیری کرد. ساده ترین روشی که می توان به وسیله آن اندازه گیری PH آب صابون تراشکاری را انجام داد، استفاده کردن از نوارهای تستی است که به وسیله تغییر رنگ، مقدار PH را نشان می دهند. چنین روشی را می توان همیشه استفاده کرد و البته که نوارهای تست PH هیچ نیازی به کالیبراسیون ندارند. اما نکته ای که باید همیشه در مورد این نوارها در نظر داشت این است که نوارهای تست PH روغن حل شونده، تاریخ انقضا دارند و  در نتیجه در صورتی که بسیار قدیمی باشند، ممکن است به خاطر اشکالاتی که بر اثر گذشتن تاریخ انقضای آنها رخ دهد، رنگ ها به خوبی و با دقت نشان داده نشوند.

نکته بسیار مهم دیگری که باید در زمان به کار بردن این نوارهای تست به یاد داشت، نحوه استفاده صحیح آنهاست. فرقی نمی کند از چه نوع نوار تستی استفاده می کنید، به هر حال باید توجه داشت که باید قبل از فرو بردن نوار تست PH در روغن آب صابون تراشکاری، مطمئن شد که روغن از نظر ظاهری سالم است و در واقع قطرات روغن و چربی بر روی سطح آن به صورت ناهمگون با کل ماده سیال وجود ندارند. نکته دیگر زمان است. به این معنا که باید دانست تا چه مدت می توان نوار اندازه گیری میزان PH را در روغن آب صابون نگه داشت.

از جمله مزایایی که استفاده از این روش دارد، سادگی و راحت بودن آن است. البته بسیار هم سریع انجام می شود و می توان خیلی زود از نتیجه مطلع شد. همچنین نیازی به استفاده از معرف های اضافی نیست. ضمن آنکه می توان تقریبا مطمئن بود که این روش، نسبتا روشی ایمن و دقیق است.

اگر قصد ندارید از نوارهای اندازه گیری مقدار PH استفاده کنید، می توان به جای آنها از ابزار اندازه گیری PH به صورت الکتریکی استفاده کنید که البته هزینه بیشتری را باید برای تهیه و نگهداری و استفاده از آن متحمل شوید.

توجه داشته باشید فرقی نمی کند وسیله ای که برای اندازه گیری PH به کار می برید، یک وسیله و ابزار آزمایشگاهی است و یا یک ابزار جیبی که با باتری کار می کند. نکته مهم آن است که به عنوان اپراتور بدانید که الکترود PH چگونه کنترل و یا تمیز می شود و یا اینکه آیا قبل از استفاده مجدد نیاز به کالیبراسیون دارد یا خیر. یادتان باشد که بسیار اهمیت دارد که مطمئن شوید دیافراگم اندازه گیری کاملا تمیز است، چون در غیر این صورت تداخلات ایجاد شده، باعث اثر گذاشتن بر روی خوانش صحیح  PH روغن آب صابون تراشکاری شده و در نهایت نتیجه به دست آمده، نتیجه دقیقی نخواهد بود.

به این نکته هم توجه داشته باشید که اگر به موقع میزان PH بررسی و اندازه گیری شود، عمر مفید امولسیون آب صابون تراشکاری نیز افزایش پیدا خواهد کرد، چون می توان به موقع اقدامات لازم را انجام داد.

3- اندازه گیری غلظت آب صابون تراشکاری

معمولا توصیه می شود که به صورت روزانه میزان غلظت آب صابون تراشکاری اندازه گیری شود، مخصوصا اگر حجم روغن حل شونده کم است و یا اینکه در محیط کار با فشار و کشش زیاد مورد استفاده قرار می گیرد در غیر این صورت حداقل هفته ای یک بار باید این کار را انجام داد.

برای اندازه گیری میزان غلظت روغن آب صابون روش هایی متعددی وجود دارند که البته برخی از آنها بسیار ساده و کاملا مقرون به صرفه هستند. برای مثال یکی از روش هایی که می توان این کار را انجام داد، استفاده از ابزاری است به نام رفرکتومتر دستی که باید در تمام کارگاه هایی که با فلزات و فلزکاری سر و کار دارند، وجود داشته باشد.

رفرکتومتر دستی چیست؟

رفرکتومتر دستی، وسیله ای است که از آن برای تعیین غلظت آب صابون تراشکاری به صورت چشمی استفاده می شود که البته عامل انکسارسنج مخصوص را نیز به همراه دارد. این عمل با استفاده از اندازه گیری ضریب شکست نور از طریق محیط انجام می شود.

موقع استفاده از رفرکتومتر دستی، بسیار مهم است که قبل از انجام هر کاری نقطه صفر را با آب خالص تنظیم کرد. توجه داشته باشید امولسیون روغن حل شونده که به شدت آلوده باشد، یا اینکه میزان پایداری اندکی داشته باشد و یا اینکه دارای لکه های بسیار زیاد روغن باشد، باعث می شود که اندازه گیری غلظت به درستی انجام نگیرد و نتیجه به دست آمده دقیق نباشد.

نکته اینجاست که به صورت معمول مقادیر اندازه گیری پس از انجام نمونه برداری اول و سپس نمونه برداری طی چند ساعت آینده باید یکسان باشند. اما اگر پایداری محلول پایین باشد، این مقادیر به شدت با یکدیگر متفاوت خواهند شد.

تیتراسیون

روش دیگری که معمولا برای اندازه گیری غلظت آب صابون تراشکاری استفاده می کنند، تیتراسیون است. این روش، از نوع روش های کمی است و طی آن یک نشانگر رنگ به نمونه امولسیون که غلظت آن نامعلوم است، افزوده می شود. در واقع با استفاده از یک بورت، تیترات مورد نظر را به صورت قطره قطره به مقدار مشخصی از مایع اضافه می کنند تا رنگ آن تغییر کند. در چنین حالتی می توان میزان غلظت روغن آب صابون را مشخص کرد.

توجه داشته باشید که برخی از تولید کنندگان آب صابون تراشکاری، مجموعه هایی از تیتراسیون را به مشتریان ارائه می کنند تا به وسیله آنها بتوان غلظت را در دستگاه و با استفاده از منحنی تیتراسیون مشخص کرد. همچنین می توان اطلاعات مربوط به روش های تیتراسیون مناسب برای روغن آب صابون مورد نظر خود را از تولیدکنندگان آن به دست آورد.

4- بررسی محتوای نیتریت

پارامتر دیگری که می توان از برای نظارت بر روی سلامت و ایمنی آب صابون تراشکاری استفاده کرد، بررسی محتوای نیتریت می باشد. اولین نکته در این خصوص که باید به آن توجه ویژه داشت این است که نیتروزامین می تواند باعث ایجاد آلودگی در کارکنان شود، به همین دلیل باید تا جایی که ممکن است از خطرات مربوط به آن جلوگیری کرد. به همین دلیل است که توصیه می شود محتوای نیتریت سیال آب صابون تراشکاری به صورت هفتگی بررسی و مشخص شود.

دقت داشته باشید که نیتریت می تواند به همراه آمین های ثانویه باعث ایجاد نیتروزامین شود که سرطان زاست. به طور معمول نیتریت در آب صابون تراشکاری وجود ندارد و از آنجا که وجود آمین های ثانویه در روغن حل شونده ممنوع است، تا حد زیادی این موضوع حل شده است، با این حال ممکن است از طرق دیگر آلودگی ایجاد شود.

به هر حال اگر میزان نیتریت موجود در روغن حل شونده کمتر از 20 ppm باشد، اشکالی وجود ندارد، اما اگر این میزان افزایش پیدا کرد، باید هرچه سریع تر منبع نیتریت را پیدا کرده و آن را حذف کرد.

اصطلاح آب صابون تراشکاری معرفی کننده ماده واسطه ای است که عملکرد اصلی آن حین انجام تراشکاری، فلزکاری، ماشین کاری، اره کاری، فرز کاری و غیره، خنک کردن محیط کار و روانکاری است. هدف اصلی استفاده از این ماده نیز کاهش دادن اصطکاک میان ابزارآلات فلزی و فلزاتی است که قرار است بر روی آنها کار شود. همچنین روغن حل شونده می تواند تراشه ها و ضایعات به وجود آمده حین کار را نیز از ناحیه برش دور کند. اما روغن آب صابون ویژگی ها و مزایای دیگری هم دارد و باید کارهای دیگری را نیز انجام دهد. مثلا می تواند ماشین آلات و ابزارها را در برابر خوردگی محافظت کند و یا اینکه بخاری که در محیط به خاطر حرارت سطح کار به وجود می آید را کاهش دهد.

از طرف دیگر آب صابون تراشکاری با پوست سازگار است و در نتیجه افرادی که از آن استفاده می کنند، می توانند در ایمنی کامل باشند، مخصوصا که نقطه اشتعال آب صابون بالاست و پایداری زیادی هم نسبت به تغییرات محیطی دارد.

مخلوط کردن روغن حل شونده با آب

برای استفاده کردن آب صابون تراشکاری به صورت امولسیون، باید آن را به صورت دستی با آب مخلوط کرد و این مخلوط کردن آب و روغن حل شونده باید با نسبت های مشخصی انجام بگیرد. غلظت امولسیون به دست آمده باید با ابزارهای مناسب اندازه گیری شود و توصیه ما این است که برای سیستم های بزرگ از تجهیزات و ابزارآلات مناسب مکانیکی استفاده شود.

این ابزارآلات می توانند از نوع ثابت باشند یا متحرک، ولی به هر حال باید به مخزن دستگاه وصل باشند تا بتوانند عمل مخلوط کردن را به درستی انجام دهند. توجه داشته باشید که اگر دستگاه را به منابع آب آشامیدنی متصل می کنید، حتما باید از شیرهای برگشتی استفاده شود که مطابق با استاندارد DIN EN 1717 باشند، در غیر این صورت بهتر است از سیستم های جداگانه ای استفاده کنید.

از طرف دیگر توصیه ما این است که حتی اگر تجهیزات شما از نوع پیشرفته هستند و می توان نحوه مخلوط کردن آب و روغن حل شونده  و میزان غلظت مناسب را بر روی آنها تنظیم کرد، باز هم در نهایت حتما محصول آب صابون تراشکاری به دست آمده را بررسی کنید تا مطمئن شوید که نیازی به تنظیم دوباره غلظت آن نیست.

نگهداری آب صابون تراشکاری

واقعیت این است که عوامل مخرب متعددی وجود دارند که می توانند بر روی ویژگی های سیال آب صابون تراشکاری اثر گذاشته و آنها را تغییر داده و از بین ببرند. از همین روست که بسیار مهم است برای نگهداری روغن آب صابون، حتما مدام بر روی آن نظارت انجام شود تا بتوان مطمئن شد که شرایط نگهداری آن، کاملا ایده آل بوده و سیال مربوطه هنوز همه خواص و ویژگی های خود را حفظ کرده است. این امر باعث می شود که خطرهای بالقوه برای افراد استفاده کننده از آب صابون تراشکاری کاهش پیدا کند. همچنین باعث می شود این ماده همچنان دوستدار محیط زیست باقی مانده و آسیبی به آن وارد نکند. از این رو، نظارت بر نحوه نگهداری این ماده سیال اهمیت ویژه ای دارد. معمولا این نظارت باید بر اساس استاندارد TRGS 611 آلمان انجام بگیرد.

روغن حل شونده

این استاندارد شامل انواع اطلاعات مربوط به رعایت ایمنی در ترکیب کردن روغن حل شونده و آب، استفاده از آن بر روی فلزات و در سطح کار و غیره می باشد. توجه داشته باشید که بر اساس این استاندارد برای نگهداری و حفظ آب صابون تراشکاری باید تست هایی صورت بگیرند و اقداماتی انجام شوند که همگی اهمیت خود را دارند.

برای اینکه بتوان به صورت مقرون به صرفه ای از آب صابون تراشکاری استفاده کرد و هزینه های متعدد را موقع استفاده از این سیال بر روی محیط کار کاهش داد، بسیار اهمیت دارد که بتوان خواص و ویژگی های آن را تا زمانی که ممکن است، حفظ کرد. نکته اینجاست که باید توجه داشت که حتی اگر کیفیت آب صابون تراشکاری مورد استفاده و فرآیند ماشین کاری را در نظر نگیریم، باز هم عمر مفیدی که روغن آب صابون خواهد داشت، به صورت فوق العاده ای مرتبط به نحوه و میزان نظارتی است که در حین نگهداری این مواد بر روی آنها انجام می گیرد.

در واقع تجربه نشان می دهد که در حال حاضر اگر از سیستم های گردش مرکزی برای مخلوط کردن آب و روغن حل شونده استفاده شود، عمر مفید سیال به دست آمده طولانی تر از آن است که از ابزارهای پرکننده استفاده نماییم. با همه این ها، این نکته هم اهمیت دارد که اگر توصیه های سازنده آب صابون تراشکاری را به دقت رعایت کنیم، آن وقت استفاده کردن از دستگاه های جداگانه پرکننده هم می تواند در افزایش طول عمر سیال اثرگذار باشد.

نکته دیگری که باید به غیر از بهینه سازی شرایط نگهداری آب صابون تراشکاری به آن توجه داشت، ایمنی در محل کار است. در واقع قوانینی وجود دارند که کاربران را ملزم به رعایت نکات ایمنی در محل کار و موقع استفاده از سیال روغن آب صابون می کنند. بنابراین می توان گفت اقداماتی که باید برای نظارت و نگهداری آب صابون تراشکاری انجام می گیرد، تجزیه و تحلیل وضعیت امولسیون قبل و حین استفاده و استفاده از تجهیزات مناسب برای نگهداری آن اهمیت بسیار زیادی دارند.

روغن آب صابون

انجام آزمایشات لازم در محل

در این قسمت برخی از آزمایشات ساده ای را بررسی می کنیم که کاربران می توانند در محل انجام دهند تا از نگهداری دقیق امولسیون آب صابون تراشکاری مطمئن شوند.

1 - بررسی های بصری

اولین نکته این است که باید بدانیم دو نوع نظارت بسیار مهم وجود دارند که باید به صورت روزانه انجام بگیرند:

اولی پیش نیازی مهم برای نگهداری آب صابون تراشکاری در شرایط بهینه است. این بررسی شامل نظارت بر سطح و میزان سیال روغن آب صابون در مخزن است. باید توجه داشت که در ابزارآلات ماشینی که آب صابون کافی در مخزن خود نداشته باشند، پمپ هوا را به درون می کشد که همین امر باعث می شود امولسیون آب صابون در سطح کار کف کند. کف کردن آب صابون تراشکاری باعث می شود که مشکلات متعددی به وجود بیایند و در نتیجه عملکرد دستگاه ها دچار نقصان شده، اشکالاتی مثل سوختن ابزارها پیش آمده و به طور کلی عمر مفید آنها کمتر خواهد شد.

دومین نوع، مربوط به رنگ امولسیون و درجه پراکندگی آن است. اگر تغییراتی در روغن آب صابون رخ دهد که قابل مشاهده باشد، به معنای آن است که وضعیت این سیال متغیر شده است. در چنین حالتی باید اقدامات مناسبی را انجام داد تا به صورت جامع و کامل متوجه شد که اشکال از کجاست و چه دلایلی باعث به وجود آمدن چنین تغییراتی شده اند. برای مثال باید بدانیم که در حالت عادی به هیچ عنوان نباید بر روی امولسیون روغن شناور دیده شود و یا اینکه سطح آن خامه ای باشد.

امولسیون آب صابون

چون معمولا انجام ارزیابی روغن آب صابون در مخزن کار سختی است، توصیه ما برداشتن نمونه ای از امولسیون و ریختن آن در یک ظرف تمیز و کاملا شفاف است. این ظرف می تواند از جنس شیشه یا پلاستیک باشد، ولی به هر حال بهتر است حتما شفاف باشد.

دلایل متعددی می توانند باعث بروز تغییرات در سیال آب  صابون تراشکاری  شوند که در ادامه به برخی از این دلایل اشاره کرده، آنها را بررسی می کنیم.

از حدود یک قرن پیش از این، کارگران، مهندسین و افرادی که با فلزات سروکار داشتند، به این نتیجه رسیدند که برای اینکه بتوانند دقت ابزار را حفظ کرده و عمر مفید آنها را افزایش دهند و نیز برای اینکه بتوانند راحت تر بر روی سطح مورد نظر کار کنند، بهتر است از روغن حل شونده استفاده کنند. روغن آب صابون شامل انواع روان کننده ها و خنک کننده هایی می شود که در حین انجام کار به کار برده می شوند. آب صابون روان کننده باعث کاهش میزان اصطکاک میان ابزار و سطح کار و در نتیجه کمتر شدن میزان ساییدگی ابزارآلات می شود و روغن خنک کننده نیز باعث می شود که گرمایی که حین کار به وجود می آید، از بین برود. استفاده از آب صابون تراشکاری باعث می شود که با کنترل دقیق تر ابعاد محصول نهایی، به نتیجه مطلوب تری دست یابیم.

وظایف اصلی روغن حل شونده

روغن آب صابون دارای وظایف متعددی است که از این میان وظایف زیر، اصلی ترین و مهم ترین آنها هستند:

1. اولین وظیفه آب صابون دفع گرماست. به این معنا که باید گرمای تولید شده در حین انجام کار را دفع کند.

2. دومین وظیفه روغن آب صابون خنک کردن سطح کار است. در حین عمل خنک کنندگی گرمای مربوط به قطعه ای که بر روی  آن کار می شود را منتقل می کند.

3. خنک کردن ابزار آلات که همزمان با خنک کردن سطح کار انجام می گیرد.

4. کاهش دادن میزان اصطکاک و ساییدگی میان ابزارآلات و سطح کار. در چنین حالتی روغن حل شونده باید دارای خاصیت روان کنندگی باشد.

5. کاهش مقدار نیروی مصرفی و انرژی. در واقع روغن آب صابون با خاصیت روان کنندگی خود باعث می شود میزان ساییدگی میان قطعات و ابزارآلات به شدت کاهش پیدا کند و همین امر باعث می شود که میزان مصرف نیرو و انرژی نیز به شدت کاهش پیدا کند.

6. افزایش طول عمر مفید ابزارآلات یکی دیگر از وظایف اصلی و مهم آب صابون است. در چنین حالتی روغن حل شونده با کاهش گرما باعث می شود ابزارآلات دچار خوردگی و فرسودگی نشده و عمر آنها افزایش پیدا کند.

7. از طرف دیگر آب صابون تراشکاری با کاهش گرمای موجود باعث می شود که عملکرد بر روی سطح کار بهبود پیدا کند.

8. یکی دیگر از وظایف روغن حل شونده دور کردن تراشه ها ریزی است که به شدت داغ هستند و بر روی سطح کار ریخته شده اند و می توانند باعث کند شدن روند کار شوند.

9. آخرین وظیفه مهم روغن آب صابون که به آن اشاره می کنیم، وظیفه آن برای حفظ کردن سطح کار از خوردگی و فرسایش است. در واقع به برخی از انواع روغن های حل شونده، عناصری مثل نیترات سدیم یا تری اتانول آمین را اضافه می کنند تا مانع ایجاد خوردگی در سطح کار شوند.

خواص مطلوب سیال روغن آب صابون

از مهم ترین و مطلوب ترین خواص و ویژگی های روغن حل شونده می توان به موارد زیر اشاره کرد:

یک. کیفیت روانکاری:

در واقع کیفیت روانکاری یکی از مهم ترین این موارد است چون باعث می شود که نیروی اصطکاک مابین سطح کار و ابزارآلات به شدت کاهش پیدا کند. این ویژگی همچنین باعث می شود که از شکل گرفتن لبه هایی نامطلوب نیز جلوگیری شود.

دو. ظرفیت حرارتی بالا (خنک کننده):

روغن حل شونده باید بتواند به سرعت بیشترین مقدار گرمای ممکن را از سطح کار منتقل کند تا به این ترتیب بتواند دما را کاهش دهد. کاهش دما، برابر است با کاهش میزان ساییدگی و خوردگی در ابزارآلات و نیز افزایش عمر مفید آنها. علاوه بر اینها باعث می شود نتیجه نهایی مطلوب باشد.

طبق فرمول تجربی زیر، میزان اندکی از کاهش دما می تواند به طرز قابل توجهی عمر مفید ابزارآلات را افزایش دهد:

Tθn = K

که در آن، T برابر است با عمر ابزار به دقیقه؛ θ برابر است با میزان دمای رابط ابزاری تراشه به سانتی گراد؛ n برابر است با توانی که به شکل ابزارآلات و مواد بستگی دارد و K که برابر با مقدار ثابت.

سه. مقاومت در برابر خوردگی:

روغن آب صابون باید این قابلیت را داشته باشد که از زنگ خوردگی یا فرسایش ابزارآلات و سطح کار به صورت کامل جلوگیری کند. برای همین هدف است که به برخی از انواع روغن حل شونده، عناصری مثل نیترات سدیم را اضافه می کنند که دارای خاصیت ضد خوردگی است.

چهار. ویسکوزیته پایین:

در واقع روغن آب صابون تراشکاری باید دارای ویسکوزیته پایینی باشد تا تراشه و مواد زایدی که در سطح کار به وجود می آیند، به سرعت در آن ته نشین شوند.

پنج. ثبات:

ثبات و پایداری به معنای آن است که مایع آب صابون تراشکاری باید دارای عمری طولانی باشد تا به این ترتیب در هنگام استفاده از آن و یا زمانی که در انبار نگهداری می شود، به سرعت خراب نشده و خواص و ویژگی های خود را از دست ندهد.

شش. غیر سمی بودن:

در واقع روغن حل شونده نباید سمی باشد تا افرادی که از آن استفاده می کنند بتوانند با خیال راحت از بابت ایمنی با آن کار کنند. این ماده نباید آسیبی به پوست یا ریه انسان وارد کند.

هفت. غیر قابل اشتعال بودن:

یکی از مهم ترین و اصلی ترین ویژگی های آب صابون آن است که باید غیر قابل اشتعال باشد. به این معنا که به خاطر بالا بودن نقطه اشتعال و آتش سوزی آن، امکان آتش گرفتن آن به سادگی وجود نداشته باشد. این امر از نظر ایمنی کار اهمیت فوق العاده ای دارد.

هشت. بدون دود یا مه بودن:

این ویژگی اهمیت بسیار زیادی دارد. حقیقت این است که اگر سیال روغن حل شونده به راحتی دود کند و یا اینکه در حیل کار مه گرفتگی در محیط کار به وجود آورد و یا کف ایجاد کند، باعث می شود کارگران صدمه و آسیب ببینند.

نه. اندازه مولکولی کوچک:

در واقع اندازه مولکولی کوچک باعث می شود که آب صابون تراشکاری به سرعت منتشر شود و به راحتی بتواند به درون رابط میان ابزار و تراشه ای که بر روی سطح کار قرار دارد، نفوذ کرده و کار را تسهیل نماید.

ده. پایداری و خنثی بودن از نظر شیمیایی:

این ویژگی هم اهمیت فوق العاده ای دارد چون در صورتی که روغن حل شونده پایداری مناسب نداشته باشد یا به صورت خنثی عمل نکند، هر لحظه امکان دارد با مواد موجود در سطح کار واکنش نشان دهد و این امر می تواند باعث به خطر افتادن کارگران شود.

یازده. بی بو بودن:

و در نهایت اینکه روغن آب صابون مطلوب و موثر نباید حاوی بوهای مختلف، مخصوصا بوهای ناخوشایند و نامطلوب باشد.

1. باعث می شود خنک کننده ها چسبنده باشند که باعث می شود دستگاه  ها و سطح کار کثیف شده و میزان مه آلودگی بیشتر شود.

2. این کار باعث می شود که سیال روغن آب صابون دچار ناپایداری شود و یا اینکه مخلوط مورد نظر غیر هموژن شود و به این ترتیب جزء روغنی آن از امولسیون جدا بماند.

3. غلظت متناقض و یا نامعتبر باعث می شود که عمر ابزارها کوتاه تر شود، محصول نهایی مطلوب نباشد، مقاومت ابزارها و تراشه ها کاهش پیدا کند و دچار زنگ زدگی و خوردگی شوند.

طرز تهیه صحیح امولسیون روغن آب صابون

برای اینکه بتوانیم روغن را به درستی با آب مخلوط کنیم تا عمر دستگاه، ابزارآلات و قطعات افزایش پیدا کند و ضمن آن بتوان امولسیون تهیه شده را به خوبی نگهداری کرد، باید به سراغ روش های درست برویم. روش درست به صورت دستی فقط به یک صورت است. در چنین حالتی باید آب را که از قبل کیفیت و سختی آن را بررسی کرده ایم، درون ظرفی بریزیم. این ظرف می تواند یک سطل کوچک باشد یا یک بشکه بزرگ. در ادامه مایع روغن آب صابون را به آرامی به آن اضافه می کنیم.

نکته مهم در این روش مخلوط کردن آب و روغن آب صابون تراشکاری است. توصیه ما آن است که قبل از این مایع امولسیون به دست آمده را درون مخزن بریزید، آن را بسیار آرام و با سرعت پایین هم زده و مخلوط کنید. در واقع این روش باعث می شود که روغن آب صابون به صورتی کاملا یکنواخت و هماهنگ با آب مخلوط شود. نتیجه چنین مخلوط شدنی، سالم و تمیز ماندن دستگاه و سطح کار و ابزارآلات، افزایش عمر آنها، عدم فرسایش و خوردگی، و نیز مطلوب شدن محصول نهایی خواهد بود.

امولسیون معکوس

اگر به جای اینکه از روش صحیح مخلوط کردن دستی روغن آب صابون و آب استفاده کنید، روش دیگری را به کار ببرید که در آن ابتدا روغن را در ظرف مورد نظر، چه سطل کوچک و چه بشکه، ریخته و سپس آب را بر روی آن بریزید، نتیجه به دست آمده امولسیون معکوس خواهد بود.

امولسیون معکوس حالتی است که در آن روغن آب صابون به درستی با آب مخلوط نمی شود و در نتیجه امولسیون و سیالی که در نهایت به دست می آید، امولسیونی بسیار چسبنده خواهد بود که میزان ویسکوزیته آن نیز بسیار بالاست. در چنین حالتی امولسیون به دست آمده نمی تواند وظایف اصلی خود را به انجام برساند. از آنجا که حالت چسبندگی دارد، نه تنها خواص روان کنندگی و خنک کنندگی خود را از دست می دهد، بلکه باعث می شود به خاطر میزان چسبندگی بالا کار سخت تر انجام بگیرد و میزان گرما و مه و بخار ایجاد شده بر روی سطح کار به شدت افزایش پیدا کند. از طرف دیگر به خاطر میزان ویسکوزیته بالا، نمی توان ریزتراشه ها و مواد زایدی را که بر روی سطح کار به وجود آمده اند، به راحتی جمع کرده و سطح کار را تمیز کرد. این مواد نیز به راحتی درون امولسیون روغن آب صابونی که درست شده است، ته نشین نمی شوند.

همه این موارد با هم، نه تنها از بروز مشکلاتی مثل گرما، ساییدگی و خوردگی و فرسودگی ابزارآلات و قطعاتی که بر روی آنها کار می شود و غیره جلوگیری نمی کنند، بلکه باعث بروز مشکلات بیشتری می شوند و برای مثال به شدت عمر ابزارآلات و دستگاه هایی که بر روی سطح کار از آنها استفاده می شود را کاهش می دهند.

چه باید کرد؟

اگر روغن آب صابونی را تهیه کرده اید که غلظت آن بسیار زیاد است، به این نتیجه خواهید رسید که باید میزان غلظت امولسیون آب صابون تراشکاری به دست آمده را کاهش داد. در چنین حالتی بهتر است از یک مخلوط ضعیف، مثلا 1-2% استفاده کرده و آن را بر روی امولسیون روغن آب صابون به دست آمده بریزید.

روغن آب صابون یک تا دو درصدی که به صورت اضافی بر روی امولسیون تهیه شده می ریزید، در واقع دارای برخی از انواع مواد افزودنی مثل بیوسیدها و امولسیفایرها می باشد. این مواد باعث می شوند که پایداری و مقاومت امولسیون بیشتر شده و عمر آن افزایش پیدا کند. بنابراین به یاد داشته باشید که فقط اینکه آب را به امولسیون به دست آمده اضافه کنید، صحیح نیست. این امر هم باعث می شود همگنی مخلوط امولسیون روغن آب صابون از بین برود و هم اینکه چون آب دارای ماده افزودنی امولسیفایر نیست، میزان این ناهمگنی و عدم یکنواختی امولسیون به دست آمده را بیشتر خواهد کرد. بنابراین توصیه ما این است که چنین موردی را کاملا جدی گرفته و در مخلوط کردن روغن آب صابون تراشکاری و آب با یکدیگر آن را رعایت کنید.

چگونه غلظت امولسیون روغن آب صابون را افزایش دهیم؟

اگر امولسیون روغن آب صابونی که تهیه کرده اید، دارای غلظت کمی بوده و به اصطلاح رقیق باشد، احتمالا تصور می کنید که باید روغن آب صابون را به صورت خالص به مقدار بیشتر به امولسیون به دست آمده اضافه کنید. اما باید توجه داشته باشید که وقتی روغن و آب را کاملا با هم مخلوط کرده باشید و دوباره بخواهید مقداری روغن آب صابون را به آن اضافه کنید تا به غلظت مناسب دست پیدا کنید، فقط در حال بیشتر کردن مشکلات خودتان هستید. در واقع در چنین حالتی روغن آب صابون و البته مواد افزودنی که در آن وجود دارند، به درستی با امولسیون مورد نظر مخلوط نمی شوند.

حتما از خودتان می پرسید پس چه باید کرد؟ پاسخ راحت است؛ کافی است یک مخلوط قوی تر را تهیه کنید، مثلا مخلوطی که بیشتر از ده درصد باشد و البته توجه داشته باشید که آن را طبق روش صحیح درست کنید. حالا مخلوط روغن آب صابون به دست آمده را بر روی امولسیون رقیق بریزید و به آرامی آن ها را با هم مخلوط

کنید.

چند نکته درباره امولسیون روغن آب صابون

واقعیت این است که روغن آب صابون در هنگام کار با فلزات اهمیت فوق العاده ای پیدا می کند. این سیال که نقشی حیاتی در صنعت فلز کاری دارد، باعث می شود سطح کار روان تر شده و در نتیجه میزان اصطکاک میان فلزات را کاهش می دهد. از طرف دیگر با خنک کردن سطح کار و فلزات و ابزارهایی که با آنها کارها انجام می گیرد، نه تنها موجب می شود کار راحت تر پیش برود، بلکه ایمنی و سلامت کارگران و اپراتورهای دستگاه ها را نیز تضمین می کند.

روغن آب صابون به صورت معمول روغن بی ضرر و غیر سمی است، هرچند در هنگام کار با فلزات، کارگران باید حتما نکات ایمنی را رعایت کنند، ولی برخورد این سیال با پوست ایشان به ندرت باعث بروز بیماری های پوستی می شود.

مضرات اصلی آب صابون تراشکاری

واقعیت آن است که آب صابون تراشکاری می تواند موازی با مفید بودن خود، بسیار هم مضر باشد. این ماده شیمیایی می تواند باعث کم شدن اصطکاک میان فلزات شده و باعث شود محصول نهایی با کیفیت فوق العاده ای تولید شود. اما افرادی که با آب صابون تراشکاری سر و کار دارند، هنگام کار کردن با آن در معرض بخشی از ماده خنک کننده دستگاه قرار می گیرند که به اطراف پاشیده می شود. این بخش که به آن غبار گفته می شود و مثل گرد و غبار در هوا پراکنده می شود، بستگی به عوامل متعددی دارد، از جمله اینکه از چه نوع آب صابونی برای تراشکاری استفاده شده است و چگونه آن را استفاده کرده اند. همچنین نکاتی مثل دمای آب صابون تراشکاری و نیز عملیاتی که در حال انجام دادن آن بوده اند، نیز اهمیت خاصی دارند.

در واقع بسیاری از محققان معتقدند که قرار گرفتن در معرض این غبار می تواند باعث ایجاد مشکلات پوستی و ریوی برای افراد شود و حتی این امکان وجود دارد که باعث ایجاد سرطان شود. البته اینکه تا چه اندازه این غبار می تواند بر روی افراد تاثیرگذار باشد، بستگی به عوامل بسیار زیادی دارد که از میان آنها می توان به غلظت آب صابون تراشکاری و مدت زمانی که شخص در معرض آن قرار گرفته است، اشاره کرد.

مضرات پوستی آب صابون تراشکاری

حقیقت آن است که همیشه باید نکته مهم «اول ایمنی، بعد کار» را در نظر گرفت و این امر در مورد افرادی که با روغن آب صابون صنعتی نیز سر و کار دارند، صدق می کند. افرادی که در معرض غبار آب صابون قرار می گیرند باید حتما تجهیزات بسیار مهمی مثل دستکش یا پیشبند را داشته باشند؛ در غیر این صورت اگر دست به صورت مستقیم با مایع آب صابون تراشکاری تماس حاصل کند، به راحتی می تواند بر روی فرد اثر بگذارد. البته فقط قرار نیست با تماس مستقیم با آب صابون تراشکاری افراد دچار مشکلات پوستی شوند، بلکه در صورت تماس دست ها بدون دستکش با هر کدام از ابزارها و وسایلی که با سیال سر و کار دارند، امکان بروز مشکلات پوستی وجود دارد. حتی اگر فرد بدون داشتن ماسک و دستکش و سایر تجهیزات ضروری در معرض غبار آب صابون قرار بگیرد، باز هم این امکان وجود دارد که فرد دچار مشکلات پوستی شود.

توجه داشته باشید که اگر افراد به دستگاه تراشکاری نزدیک باشند و یا اینکه عملیات با سرعتی بسیار زیاد در حال انجام گرفتن باشد، امکان بروز مشکلات پوستی بیشتر خواهد شد.

مشکلات تنفسی و ریوی مربوط به کار با روغن آب صابون

هرچه فرد بیشتر در معرض غبار آب صابون تراشکاری قرار بگیرد، امکان اینکه دچار بیماری ها و مشکلات تنفسی مثل آسم، حساسیت ریوی و مجاری تنفسی، برونشیت و غیره شود، بیشتر خواهد شد. هرچند به نظر می رسد افرادی که در معرض روغن آب صابون قرار می گیرند، نسبت به افرادی که با سایر انواع خنک کننده ها قرار دارند، کمتر است، ولی به هر حال نمی توان این مشکل را نادیده گرفت.

بروز انواع سرطان ها

سرطان های حنجره، پوست، لوزالمعده، روده و غیره از جمله مهم ترین سرطان هایی هستند که افراد درگیر با انواع سیالات خنک کننده ماشین آلات، از جمله آب صابون تراشکاری به آنها مبتلا می شوند. نکته مهم این است که دانشمندان سعی کرده اند با ایجاد تغییر در فرمول های تولید این مواد و کمتر کردن عوامل آلوده کننده آنها، میزان بروز انواع سرطان ها را کاهش دهند.

چند نکته بسیار مهم

باید توجه داشت که برخی انواع آلودگی ها، مثل آلودگی هایی که از طریق باکتری ها و قارچ ها به وسیله متابولیسم به وجود می آیند، می توانند باعث شوند که آب صابون تراشکاری تبدیل به ماده ای خطرناک شود. نکته مهم آن است که چون اساس آب صابون بر آب قرار گرفته است، بنابراین می تواند منبع فوق العاده قدرتمندی برای ظهور و رشد برخی از انواع قارچ ها و باکتری ها شود. در واقع بیشتر میکروب هایی که می توان در آب صابون پیدا کرد، از همان نوع میکروب هایی هستند که معمولا در آب پیدا می شوند.

یادتان باشد که باکتری های بی هوازی می توانند باعث شوند سولفید هیدروژن یا هر نوع گاز سمی دیگری تولید شود که بوی بسیار ناخوشایندی دارد. این گازها می توانند باعث بدتر شدن وضعیت تنفسی فرد یا افرادی شوند که با آب صابون تراشکاری سر و کار دارند.

چه باید کرد؟

خوشبختانه می توان برای حفظ افرادی که با این ماده سر و کار دارند، تدبیری اندیشید و تجهیزاتی را آماده کرد تا مطمئن شد که میزان خطر تا جای ممکن کاهش پیدا می کند. از جمله کارهایی که می توان انجام داد این است که پیش از هر کاری بهترین و باکیفیت ترین نوع آب صابون را برای کار انتخاب کرد. در واقع هرچه این ماده صنعتی بی کیفیت تر و نامرغوب تر باشد، امکان بروز انواع مشکلات هم بیشتر خواهد بود. بنابراین بهترین کار این است که به دنبال موادی گشت که با کیفیت و مرغوب باشند. آب صابون تراشکاری نباید به هیچ عنوان حساسیت زا بوده و افرادی که از آن استفاده می کنند را به خارش بیندازد. ضمن آنکه باید بر اساس استانداردها تهیه و تولید شده باشد. توجه داشته باشید که به غیر از انتخاب آب صابون باکیفیت، باید به فکر کارکنان هم بود. لباس ها و تجهیزات ایشان باید به گونه ای باشند که به هیچ عنوان با این ماده شیمیایی تماس مستقیم نداشته باشند. برای مثال می توانند از ماسک، پیشبند، دستکش، کلاه ایمنی و غیره به صورت کاملا استاندارد استفاده کنند.

از طرف دیگر باید دقت لازم را انجام داد که از آب صابون تراشکاری به درستی استفاده کرده و آن را به صورتی به کار برد که مشکلات ناشی از استفاده از آن را به حداقل رساند. برای مثال باید سعی کرد از آب صابون دقیقا بر روی فلزی که قرار است تراش بخورد و دستگاه تراشکاری استفاده شود تا به این ترتیب میزان برخورد آن با تجهیزاتی که حالت چرخشی دارند را کاهش داد.

ضمن اینکه می توان با رعایت نکات کوچکی میزان مضرات استفاده از آب صابون تراشکاری را به حداقل رساند؛ برای مثال از ریختن مایع بر کف زمین جلوگیری کرد و یا اینکه دستگاه ها را به صورت مرتب تمیز کرد. می توان از انواع تجهیزات کمکی مثل جذب کننده های تسمه ای نیز بهره برد و یا از تجهیزاتی استفاده کرد که می توانند دمای مایع شیمیایی را اندازه گیری و کنترل کنند. توجه داشته باشید که باید آب صابون را در محلی نگهداری کرد که دمای پایینی داشته باشد تا باکتری ها و قارچ ها نتوانند در آنها رشد کنند.

آب صابون تراشکاری چیست؟

در واقع آب صابون تراشکاری از ترکیب آب و صابون به وجود می آید. به این معنا که صابون را که ماده ای بی رنگ است، به آب اضافه می کنند و در نهایت ماده ای به وجود می آید که کرم رنگ است. این ماده را در مخزن دستگاه تراشکاری می ریزند تا در مراحل مختلف تراشکاری بر روی تیغه تراشکاری ریخته و از آن محافظت کند. این عمل به وسیله پمپی انجام می شود که در قسمت مخزن وجود دارد. استفاده از آب صابون تراشکاری هم باعث می شود که دستگاه عمری طولانی تر داشته باشد و هم اینکه محصولی که در نهایت تولید می شود، محصولی بسیار باکیفیت خواهد بود.

نکته بسیار مهم آن است که برخی افراد به دلایل مختلف ممکن است از صابون معمولی برای تولید آب صابون تراشکاری استفاده کنند. این روش، روش کاملا اشتباهی است، چون پس از مدتی استفاده از این روش، تیغ الماسه و نیز مته دستگاه تراشکاری کند می شوند و حتی ممکن است به صورت کامل از کار بیفتند. توجه داشته باشید که آب صابون تراشکاری کاملا با آب صابون معمولی فرق می کند و در واقع قابلیت ها و خاصیت هایی دارد که هیچ صورت از آب صابون های معمولی دارای چنین قابلیت هایی نیستند. برای مثال این ماده می تواند باعث شود که دستگاه خنک شود. همانطور که به خاطر چرب بودن خود، موجب می شود که تیغ الماسه بتواند به خوبی کیفیت خود را حفظ کند.

موادی که در تولید آب صابون تراشکاری به کار برده می شوند

معمولا برندهای مختلفی آب صابون تراشکاری را تولید می کنند و اکثریت آنها نیز به فرمولاسیون خاص خود را دارند. اما به هر حال همه آنها باید از مواد تقریبا یکسانی برای تولید روغن آب صابون استفاده کنند. از جمله این مواد می توان به آب و روغن اشاره کرد. یکی دیگر از موادی که تشکیل دهنده آب صابون تراشکاری است، مواد شوینده یا همان دیترجنت ها هستند که کاربرد بسیار مهمی دارد. همچنین از نوعی امولسیفایر هم در این نوع روغن استفاده می شود تا بتوان به وسیله آن میان آب و روغنی که در آب صابون تراشکاری استفاده می شود، امولسیون ایجاد کرد. از طرف دیگر اگر قرار باشد آب صابون تراشکاری خاصیت ضد خوردگی داشته باشد، باید از آنتی اکسیدان ها هم درون این ماده سیال استفاده کرد. همچنین برای برای اینکه مانع شوند محصول نهایی موقع استفاده کردن در محیط کار کف نکند، ماده آنتی فوم یا ضد کف را به ترکیب مواد تشکیل دهنده آب صابون تراشکاری اضافه می کنند.

از طرف دیگر حتما باید در این ترکیب از بایوساید هم استفاده شود تا از تولید باکتری و قارچ جلوگیری شود. مواد افزودنی فشارپذیر و تثبیت کننده امولسیون از جمله دیگر موادی هستند که باید به این ترکیب افزود.

فرمولاسیون آب صابون تراشکاری

فرمولی که طی آن آب صابون تراشکاری را تولید می کنند، به فاکتورها و عناصر گوناگونی توجه دارد، از جمله اینکه تک تک اجزاء مواد شیمیایی که تشکیل دهنده این مایع هستند را در نظر می گیرد و به صورت دقیق وزن مواد را اندازه گیری می کند.

در ادامه یکی از فرمولاسیون های تولید آب صابون تراشکاری را بیان می کنیم.

برای تولید و ساخت روغن آب صابون تراشکاری مقدار مشخصی از روغن پایه معدنی را با همان مقدار مساوی اسید اولئیک صنعتی مخلوط می کنیم. این عمل باید به وسیله راکتور انجام شده و عمل گرم شدن مواد کاملا غیرمستقیم باشد. بعد از اینکه مخلوط مورد نظر تا حدود 50 درجه سانتی گراد گرم شد، باید گلیسیرین را به آن اضافه کرده و عمل گرمایش را ادامه دهند تا مواد ترکیب کننده محصول مورد نظر به اندازه کافی با هم مخلوط شده و کاملا ذوب شوند. این عمل حدود سی دقیقه طول می کشد.

پس از آن، باید صبر کرد تا محصول به دست آمده به دمای محیط برسد. حالا وقت آن شده که مقدار مناسبی تری اتانول به محصول اضافه شود و مواد کاملا با هم مخلوط شوند. این عمل مخلوط شدن حدود سی دقیقه ادامه پیدا خواهد کرد. سپس باید روغن را به مواد اضافه کنیم. توجه داشته باشید که مقدار روغن باید ده برابر بیشتر از روغن پایه معدنی باشد.

مدت زمانی که برای مخلوط کردن این مواد لازم است، حدود پنج ساعت خواهد بود. این عمل باید در دمای محیط و بدون گرم کردن مواد انجام شود. پس از تمام شدن این مرحله روغن آب صابون تراشکاری آماده شده است.

نکته مهم آن است که برای اینکه بتوان در هنگام تولید آب صابون تراشکاری در فصل زمستان نقطه ریزش را پایین آورد باید مقدار کمی پارافین کلردار نیز به آن استفاده کرد.

نحوه استفاده از آب صابون تراشکاری

اولین و مهم ترین نکته در مصرف آب صابون تراشکاری این است که این مایع را باید بعد از اینکه آب و روغن را با هم مخلوط کرد، استفاده کرد. معمولا روغن آب صابون یا روغن زد وان چند مدل دارد که هر کاربر بسته به نوع نیاز خود باید از مدل مناسب استفاده کند. یکی از این مدل ها خنک کننده است که باعث می شود حرارت سطح محیط کار بیش از حد نشود. مدل دیگر روان کننده است که حرکت ابزارآلات بر روی فلز مورد نظر را راحت تر و روان تر می کند. مدل سوم تخلیه کننده است که تراشه ها و ضایعات به وجود آمده در سطح کار را تخلیه می کند و در نهایت مدلی که کنترل کننده می باشد.

مزایای استفاده از روغن حل شونده

علاوه بر ویژگی هایی مثل خنک کنندگی و روان کنندگی که از ویژگی های مهم و اصلی روغن حل شونده هستند، شاید بتوان گفت یکی از اصلی ترین مزایای استفاده از این ماده در اموری مانند تراشکاری، فلز کاری، فرزکاری، مته کاری، اره کاری، سنباده کشی با ماشین و غیره آن است که آب صابون تراشکاری باعث می شود که ابزارآلات مورد استفاده و اجزای سازنده ماشین هایی که در محیط به کار برده می شوند، خیلی دیرتر دچار مشکلاتی نظیر خوردگی یا زنگ زدگی شوند و در واقع باعث افزایش طول عمر آنها می شود.

یکی دیگر از ویژگی های آب صابون که در کنار کاهش حرارت محیط کار، ویژگی بسیار مهمی است، تبخیر اندک این مایع است که باعث می شود در اطراف دستگاه و به طور کلی در محیط کار، حالت بخار گرفتگی به شدت کاهش پیدا کند و در نتیجه کاربران بتوانند راحت تر و بسیار ایمن تر از دستگاه ها، ماشین آلات و ابزار استفاده کنند.

مزیت دیگر این ماده سیال سازگاری آن با پوست است. در واقع بسیار کم دیده شده است که آب صابون تراشکاری باعث بروز عوارض پوستی در افراد استفاده کننده از آن شود. ضمن آنکه باید توجه داشت به خاطر بالا بودن نقطه اشتعال و پایدار بودن این ماده، استفاده از آن کاملا ایمن بوده و به ندرت اتفاق می افتد که باعث بروز مشکلی برای کاربران شود.

انواع مختلف آب صابون تراشکاری

در حال حاضر سه گروه اصلی برای تقسیم بندی انواع آب صابون تراشکاری وجود دارند؛ گروه اول محصولات روغن حل شونده ای هستند که با نام آب صابون سنتتیک (synthetic) شناخته می شوند. گروه دوم روغن آب صابونی است که به آن نیمه سنتتیک (Semi Synthetic) می گویند و بر پایه امولسیون های معدنی تولید می شود و گروه سوم، گروه آب صابون تراشکاری صنعتی است که به صورت امولسیون در بازار موجود می باشد و رنگی شیری مانند دارد.

گروه اول: روغن آب صابون سنتتیک (synthetic)

آب صابون تراشکاری سنتتیک در واقع نوعی روان کننده است که با افزودن مواد خام مصنوعی به یکدیگر تولید می شود. در صورتی که غلظت و اندازه مواد افزوده شده صحیح باشد، مایع روغن حل شونده ای که به دست می آید، نوعی مایع شفاف به رنگ کهربایی است که می تواند به خوبی از عهده روانکاری منطقه کاری مورد نظر برآید.

به طور کلی روغن آب صابون سنتتیک برای فلزکاری و تراشکاری آلیاژهایی استفاده می شود که در آنها فلزات سخت به کار می روند. برای مثال این نوع روغن حل شونده برای روانکاری سطح فلزاتی مثل انواع آلومینیوم هایی که برای خودروسازی یا وسایل خانگی به کار می روند، مناسب است. همچنین می توان آن را برای فلزکاری و تراشکاری انواع فولادهای ضد زنگ، شیشه ها، ابزارآلات فولادی، فولادهایی با درصد کربن بالا، فولادهای سخت و نرم، سرامیک ها و انواع چدن ها به کار برد.

توجه داشته باشید که از محصول روغن آب صابون تراشکاری گروه سنتتیک ها برای اموری مانند آسیاب کردن، حفاری کردن، تراشکاری کردن، سنگ زنی، ضربه زنی، اره کاری، برش کاری، سوراخ کاری و غیره استفاده می کنند. البته باید به این نکته هم توجه داشت که در هنگام استفاده از این نوع روغن آب صابون، بهتر است بسته به فرآیندی که قرار است روغن آب صابون سنتتیک در آن به کار رود، از غلظت های سه تا ده درصد این سیال به همراه آب استفاده شود. طیف وسیعی از روغن های سنتتیک برای پوشش عملیات های ماشین کاری و تراشکاری و برش به کار می روند.

گروه دوم: محصولات روغن آب صابون نیمه سنتتیک (Semi Synthetic)

این گروه که با نام نیمه سنتتیک شناخته می شوند، نوع امولسیون شفاف هستند که از ترکیب روغن های معدنی و افزودنی های روان کننده تولید می شوند. ظاهری نیمه شفاف دارند و دارای کمتر از سی درصد روغن غلیظ می باشند. روغن آب صابون تراشکاری نیمه سنتتیک بعد از مخلوط شدن با آب تبدیل به نوع امولسیون می شود که از نظر خاصیت روانکاری با شدت و فشار زیاد در منطقه کار فوق العاده است. کاربرد اصلی این سیالات قدرتمند، در مته کاری، تراشکاری، اره کاری، ماشین کاری، فلز کاری، فرز کاری و غیر است. توجه داشته باشید بسته به محیط کاری که قرار است محلول آب صابون در آنجا استفاده شود بهتر است در ترکیب با آب از غلظت بین 5 تا دوازده درصد از روغن آب صابون نیمه سنتتیک استفاده شود.

نکته مهم این است که این نوع روغن حل شونده برای فلز کاری و ماشین کاری انواع فولادها، فولادهای ضد زنگ، انواع چدن ها و آلومینیوم های به کار رفته در صنایع خودروسازی مناسب هستند. در واقع از آنجا که تقاضا در بازار برای افزایش استفاده از فناوری های پیشرفته مدام رو به گسترش است، روغن آب صابون تراشکاری نیمه سنتتیک راه حل مناسبی شناخته شده اند که می توان آنها را در هنگام سوراخ کاری با استفاده از مته ها استفاده کرد. غلظت های پایین این محلول ها باعث می شوند که سوراخ های درست شده بهتر و تمیزتر ایجاد شوند.

گروه سوم: محصولات امولسیون شیری رنگ آب صابون صنعتی

امولسیون روغن آب صابون سفید رنگ یا کرم رنگ که حالت شیری دارد وقتی ایجاد می شود که با آب مخلوط شود. در واقع این محصولات روغن آب صابون تراشکاری معدنی تولید شده اند تا عمل خنک کنندگی و روانکاری را بر روی محصولاتی که در منطقه تراشکاری قرار دارند، انجام دهند. به طور معمول این امولسیون های آب صابون تراشکاری در کارهایی مثل تراشکاری، سوراخ کاری، فرز کاری، فلزکاری، سمباده زدن ماشینی و غیره کاربرد فوق العاده مهمی دارند. نکته ای که باید در مورد آنها مورد توجه قرار داد این است که این سیالات را بسته به کاربردی که دارند، باید در غلظت بین پنج تا دوازده درصد به همراه آب استفاده کرد. یادتان باشد که کاربرد اصلی آنها برای خنک کنندگی و روانکاری فلزاتی مثل انواع فولادها، فولادهای ضد زنگ، چدن ها و آلومینیوم هایی است که در صنعت خودروسازی مورد استفاده قرار می گیرند.

سایر مدل های آب صابون تراشکاری

آب صابون تراشکاری انواع و مدل های دیگری هم دارد، ولی به طور کلی این سه گروه اصلی ترین مدل های آن هستند و بقیه انواع روغن های حل شونده زیر مجموعه این سه قرار می گیرند. برای مثال می توان به انواع روغن آب صابون نانو، آب صابون بیو کولنت، روغن های مستقیم یا روغن های حذف کننده و غیره اشاره کرد. نکته مهم درباره همه انواع روغن های آب صابون تراشکاری آن است که این سیالات معمولا ضد باکتری هستند، خاصیت خورندگی و زنگ زدگی ندارند و به همین خاطر می توان آنها را در ظرف های فولادی نگهداری کرد. ضد کف هستند و باعث می شوند عملیات فلزکاری و تراشکاری راحت تر انجام شود.

توجه داشته باشید که معمولا از روغن حل شونده برای خنک کردن محیط و فضای کار، کاهش اصطکاک میان فلزات مورد استفاده و ابزارها و نیز روان کاری سطوح استفاده می کنند. اما اگر قرار باشد که از این مایع استفاده شود تا مانع زنگ زدگی فلزی که بر روی آن کار می شود و نیز ابزار کار تراشکاری و برش شوند، باید موقع مخلوط کردن آب و روغن توجه داشت که درصد روغن بیشتر بوده و در نتیجه غلیظ تر باشد. این امر در مورد کارهایی که نیاز به روانکاری اهمیت بیشتری نسبت به خنک کنندگی داشته باشد، صدق می کند. در عین حال اگر خنک کنندگی اهمیت بالاتری داشته باشد، از غلظت روغن کاسته، آن را رقیق تر می کنند.

این نکته را نیز نباید از یاد برد که مواد فعال درون روغن آب صابون تراشکاری، می توانند به راحتی با سطوحی که به تازگی به خاطر تراشکاری و لایه برداری ایجاد شده اند، واکنش نشان دهند. این امر باعث می شود که ابزار فلزی کار و نیز قطعات مورد استفاده برای برش دادن و تراش خوردن، دچار چسبندگی نشوند.

 
روغن زد وان چیست و چه می کند؟
طی فرآیند تراشکاری، تلاش می شود که با استفاده از قطعات مختلف فلز، اشکال مختلف خلق شوند تا بتوان آنها را در صنایع مختلف به کار گرفت. در این امر با استفاده از تماس فلزی که به عنوان ابزار کار استفاده می شود با قطعات فلزی که باید فرم و شکل جدیدی بگیرند، رخ داده و انجام می گیرد. برخورد این قطعات با یکدیگر هم باعث به وجود آمدن اصطکاک زیاد شده و هم اینکه دمای محیط را به شدت افزایش می دهد که باعث تاثیر بر روی فلزات مورد استفاده چه به صورت ابزار و چه به صورت قطعه ای که باید شکل بگیرد می شود. همچنین باعث می شود که فلزی که به عنوان ابزار کار استفاده می شود دچار سایش شده و به زودی از بین برود. در چنین حالتی از ماده سیالی استفاده می کنند که باعث می شود تماس مستقیم میان این دو سطح صورت نگیرد و در نتیجه مشکلاتی مانند افزایش دما، اصطکاک و سایش و فرسایش فلزها رخ ندهند. به چنین ماده سیالی روانکار گفته می شود. روغن زد وان یکی از روانکارهایی است که کاربرد بسیار زیادی در صنایع فلزکاری و تراشکاری دارد.

ویژگی های روغن زد وان
مهم ترین و اصلی ترین ویژگی که روغن زد وان دارد، اثر روانکاری آن می باشد که اهمیت بسیار زیادی در فرآیندهای فلزکاری و تراشکاری دارد. این ویژگی روغن آب صابون باعث می شود که میزان اصطکاکی که به صورت معمول میان ابزارآلات و قطعات فلزی وجود دارند، به شدت کاهش پیدا کند. ویژگی دیگر روغن زد وان کاهش دمایی است که به خاطر برخورد سطوح فلزی با یکدیگر به وجود می آیند. این ویژگی یکی از دلایل محبوبیت این روغن آب صابون است چون با استفاده از آن می توان دمای محیط تراشکاری را به میزان زیادی کاهش داد و به این ترتیب مانع سوختن و فرسودگی ماشین آلات و ابزارهای مورد استفاده و نیز از بین رفتن قطعات فلزی شد که قرار است شکل و فرم جدیدی بگیرند. در واقع می توان گفت که تحمل حرارتی روغن Z1 به شدت زیاد است و به همین دلیل می توان از آن به عنوان خنک کننده استفاده کرد.
دیگر ویژگی مهم روغن زد وان که باعث می شود روند انجام تراشکاری سرعت بیشتری پیدا کند، اثری است که بر روی تخلیه تراشه ها می گذارد. در واقع این نوع روغن آب صابون باعث می شود که تراشه ها با سرعت بیشتری از سطح کار تخلیه شوند و در نتیجه سطح کار و نیز ابزار مورد استفاده سریع تر و راحت تر تمیز شوند. توجه داشته باشید که این تمیزکاری اهمیت بسیار زیادی در نتیجه نهایی و محصولی دارد که تولید می شود.
 
 

از طرف دیگر چون روغن زد وان به صورت معمول دارای موادی است که باعث می شوند PH محیط و مواد ثابت بمانند، در نتیجه هم قطعاتی که بر روی آنها کار می شود و هم ابزارهایی که برای تراشکاری به کار برده می شوند، همگی عمر طولانی تر خواهند داشت و دچار خوردگی و فرسودگی نمی شوند.
یکی دیگر از ویژگی های محبوب روغن آب صابون اثر آنتی فوم آن است. به این معنا که وقتی از این سیال روانکار بر روی سطح کار استفاده می شود، با اینکه خاصیت و حالت صابونی دارند و باعث می شود کار روان تر و راحت تر پیش برود، ولی به هیچ وجه باعث نمی شود که طی انجام کار با کف یا حباب روبرو شویم.
توجه داشته باشید که روغن زد وان دارای مواد ضد زنگ زدگی است و در نتیجه استفاده از آن باعث زنگ زدگی قطعات فلزی نمی شود. ضمن آن از نظر امولسیون پایداری بالایی دارد.

کاربرد روغن Z1
معمولا از روغن زد وان برای کارهایی استفاده می شود که طی آنها قرار است دو سطح فلزی در برخورد مستقیم و شدید با یکدیگر قرار بگیرند. از جمله این کارها می توان به تراشکاری، فرزکاری، سنگ زنی، ماشین کاری، سوراخ کاری، برش کاری، سمباده کاری با ماشین، اره کاری، پروفیل سازی، و به طور کلی کاربری های عمومی ماشین کاری اشاره کرد.
 

شرایط نگهداری و استفاده از روغن آب صابون
یکی از نکاتی که برای نگهداری روغن زد وان باید حتما به آن دقت کرد، آن است که هرگز نباید دو یا چند نوع روغن زد وان را با هم مخلوط کرد. حتی در مواقع استفاده نیز نباید این کار را انجام داد. نکته بسیار مهم دیگر آن است که باید حتما بشکه هایی که روغن آب صابون در آنها نگهداری می شوند را تا زمانی که مورد استفاده قرار نگرفته اند، به صورت افقی قرار داد.این امر باعث می شود روغن دچار شرایط دو فازی نشود. در ضمن بسیار دقت کنید که هر بار قصد استفاده از روغن Z1 را دارید، حتما ظرفی که روغن در آن ریخته شده است را به خوبی تکان دهید.
نکته بسیار مهم دیگر آن است که برای پایداری روغن و عدم بروز اشکال برای آن و خواص آن، حتما آن را در انبارهای کاملا سرپوشیده ای نگهداری کنید که دور از نور خورشید باشند و هرگز اجازه ندهید ظروف و بشکه های حاوی روغن زد وان به مدت طولانی در فضای باز و زیر نور مستقیم خورشید قرار بگیرند. همچنین بهتر است که در روزهای برفی و بارانی نیز روغن را در محلی قرار دهید که در معرض برف و باران نباشند بهتر است دمای محیطی که روغن در آن نگهداری می شود بین 5 درجه سانتی گراد تا 35 درجه سانتی گراد باشد. رعایت این نکات باعث می شود که کیفیت روغن آب صابون مورد استفاده تغییر نکند و طول عمر آن افزایش پیدا کند. توجه داشته باشید که چون روغن زد وان خاصیت خورندگی ندارد، می توانید آن را در بشکه های فولادی هم نگهداری کنید.
 

توجه داشته باشید استفاده از روغن زد وان نامرغوب می تواند باعث ایجاد اشکال در کار تراشکاری شود. روغن های آب صابون نامرغوب و بی کیفیت موجب می شوند که براده ها و تراشه ها به سطح کار بچسبند، حرارت محیط به اندازه کافی و به درستی کاهش پیدا نکند و ابزارآلات و قطعات دچار فرسایش و خوردگی شوند.
در مورد استفاده از روغن نیز بسیار دقت کنید که هنگام تماس با روغن نکات ایمنی را رعایت کنید. البته اگر روغن را در شرایط مناسبی نگهداری کنید، به خاطر ساختار پایدار خود و نیز خاصیت غیرخورندگی اش، باعث آسیب رسیدن به پوست یا چشم نمی شود. ولی به هر حال توصیه ما آن است که سعی کنید به صورت طولانی مدت با روغنی که مورد استفاده قرار گرفته است، تماس نداشته باشید و اگر به صورت مستقیم با روغن زد وان کارکرده تماس داشتید، حتما پوست خود را با دقت با آب و صابون شستشو دهید.
توصیه می شود برای آسیب نرسیدن به محیط زیست و حفظ آن، روغنی که مورد استفاده قرار گرفته است و به اصطلاح به آن روغن کارکرده گفته می شود را به مراکزی که این نوع روغن را جمع آوری می کنند، تحویل دهید.

MSDS

تهیه کننده: واحد HSE

       شرکت صنایع شیمیایی دلفین

قبلا گفته بودیم که روغن Z1 با روغن حل شونده یا آب صابون تراشکاری یا کولانت تراش یکی است و همه اسم یک محصول می باشد.

مهمترین مشکلات روغن Z1 ( روغن حل شونده ) و آنچه که شرکت صنایع شیمیایی دلفین را از دیگران متمایز می کند شامل موارد زیر است :
1- عدم ترکیب روغن Z1 ( روغن آب صابون تراشکاری ) در آبهای سخت
مجموعه دلفین شیمی با تهیه فرمولاسیون جدید خود، محصولی ارائه داده که حتی در آب های سخت بدون نیاز به صرف هزینه و تهیه دستگاه تصفیه ، قابل اختلاط با آب بوده و تشکیل امولوسیون پایدار و با کیفیتی را میدهد.
2- زنگ زدگی قطعات ماشینکاری شده
عمده شکایات و نارضایتی اکثر مصرف کنندگان روغن Z1 ( روغن حل شونده ) زنگ زدگی قطعات ماشین کاری شده خصوصا بر روی آلیاژهای خاص از قبیل چدن، آلومینیوم و... میباشد که محصول تولیدی این شرکت با برطرف کردن این مشکلات و به حداقل رساندن آن، گامی مهم و موثر در بهبود کیفی خود برداشته است.
3- بو گرفتن روغن Z1 ( آب صابون تراشکاری )
یکی دیگر از مشکلات عمده ای که مصرف کنندگان روغن Z1 ( روغن حل شونده ) با آن روبرو می شوند بوی زننده ای هست که به علت تجمع باکتری در مخازن دستگاه بعداز مدتی اتفاق می افتد که این فرایند در برخی محصولات مشابه زودتر از حد معمول بوجود می آید که جدای از عملکرد و نحوه صحیح استفاده از روغن های حل شونده توسط مشتری گاها بدلیل کیفیت پایین برخی محصولات تولیدی مشابه  بوده که متخصصین این مجموعه فرمولاسیونی طراحی کرده اند که فرایند باکتری گذاری و گندیدگی امولوسیون نهایی را بسیار کندتر و طولانی تر می کند.
4-    عدم سازگاری محصول روغن آب صابون تراشکاری با پوست دست اپراتور
بسیار دیده شده است اپراتورهایی که در معرض تماس مستقیم با امولوسیون آب صابون بوده اند پس از مدتی دچار خارش و حساسیت های پوستی می گردند که این مشکل و تمامی آنچه در موارد بالا به آن اشاره شد هم جزء مواردی است که با تحقیقات فراوان متخصصان مجرب مجموعه دلفین شیمی مرتفع گردیده است.
کلام آخر:
همه آنچه که مصرف کنندگان محصول روغن آب صابون ( روغن Z1 ) از آن انتظار دارند شامل : قیمت، کیفیت، خدمات و...  مجموعه دلفین شیمی در جهت تحقق خواسته های آنان قدم برداشته است.

کاربرد سیستم های امولسیونی برای تولید روغن حل شونده و آب صابون تراشکاری می باشد.

تمامی امولسیفایر ها بر حسب خصوصیت انحلال آنها و اندیس HLB ( Hydrophilic  Lipophilic  Balance ) قابل اندازه گیری می باشند که مهمترین ویژگی در انتخاب امولسیفایر هاست.
این اندیس نشانگر خاصیت آب دوستی و چربی دوستی امولسیفایر ها می باشد که به هر ترکیب از صفر تا 20 یک عدد اختصاص داده می شود که هر چه این عدد به 20 نزدیکتر باشد نشانگر آب دوستی و هرچه به صفر نزدیکتر باشد نشانگر چربی دوستی امولسیفایر هاست.
امولسیون های روغن در آب که رنگ سفید شیری ( صابونی ) ثابت و پایداری دارند در محدوده HLB (8-10) می باشند.
یک امولسیفایر مناسب کشش سطحی مایعات دوفاز را کاهش داده و به سرعت در فضاهای خالی پخش میگردد.
چنانچه کشش سطحی بین روغن و آب که به کشش بین سطحی معروف است زیاد باشد امولسیون پایدار.

برای ساخت روغن Z1 و کولانت تراش از امولسیفایر ها  اسفاده می شود.